Cranberry's

Cranberry (Vaccinium macrocarpon)

Een bes met een verhaal

De soort komt oorspronkelijk uit Noord Amerika en is in Nederland een exoot. Het verhaal gaat dat in 1845 een vat bessen op Terschelling aanspoelde, waarna de soort in Nederland inburgerde. De plant is hier in 1868 ontdekt door botanicus Franciscus Hoekema. Op Terschelling komen uitgebreide velden van de cranberry voor en de pluk van de bessen is er aan een veenbes-bedrijf verpacht. Ook op Vlieland komen grotere velden voor. De cranberry wordt ook in kleine aantallen gevonden in het Fochteloerveen en het Eesveen op de grens van Friesland en Drenthe. Op Terschelling staat de plant bekend als 'Pieter-Sipkesheide', naar de vinder van het vat in 1845. De Nederlandse naam is veenbes of lepeltjesheide. Het is een wintergroen,kruipend plantje met lange,dunne stengels. Deze uitlopers wortelen rondom de plant overal in de grond. Op deze wijze ontstaat een bodembedekkende zode van 10 – 20 cm dik. De bloemen zijn donker roze/rood en worden veel door bijen bezocht. De zure bes is in het begin wit maar wordt donkerrood.

Cranberry veelzijdig

In onze moderne tijd staat de cranberry volop in de belangstelling. Los van het feit dat de cranberry goed kan zijn voor de gezondheid, is het een vrucht die lekker smaakt in veel gerechten. De bes kan gebruikt worden bij het voorgerecht, bij het hoofdgerecht, en bij het dessert, als smikkelbesje, in de notenmelange, in de cocktail, in brood,cake en koekjes,als sap,frisdrank,jam,en nog veel meer.

Cranberry's van de Kolke

Waarom ver halen als het hier ook geteeld kan worden (lekker lokaal). Cranberry's telen als cultuurgewas staat nog in de kinderschoenen in Nederland. Er is zo veel vraag dat er in Nederland zeker ruimte is voor 500 hectare. Boerderij "de Kolke" is het eerste bedrijf in Gelderland dat de uitdaging aangaat de bes commercieel te kweken. De eerste gedeeltelijke aanplant vond 15 oktober 2008 plaats. In het voorjaar van 2009 zal er aangeplant gaan worden tot de totale oppervlakte van 1 hectare. In 2010 zullen de eerste bessen geoogst worden, en tot jam, compote en sap verwerkt worden. Deze zullen in de eigen winkel verkocht worden.

Dit alles in samenwerking met BeS Nederland. BeS Nederland is een organisatie die zich inzet voor de promotie en kennisuitwisseling van de cranberry teelt.

De foto's van de bloeiende cranberry's zijn op 17 juni 2010 gemaakt. De oogst zal nog klein zijn maar het worden waarschijnlijk wel de eerste Veluwse bessen!